Abolition of the Army in Costa Rica

හමුදාවක් වෙනුවට සාමය තෝරාගත්තු කොස්ටාරිකාව.

මිසයිල, ටැංකි සහ සෙබළුන්ගෙන් රටක ශක්තිය මනින ලෝකයක, එක රටක් හරිම පුදුම තීරණයක් ගත්තා. අදටත් මිනිස්සුන්ව මවිත කරවන ඒ රට තමයි කොස්ටාරිකාව (Costa Rica). ඒ රටට කිසිම හමුදාවක් නැහැ.

1949 හැරවුම් ලක්ෂය

1948 දී කොස්ටාරිකාවේ කෙටි නමුත් ඉතාම දරුණු සිවිල් යුද්ධයක් ඇති වුණා. සටන අවසන් වුණාට පස්සේ රට තීරණාත්මක මංසන්ධියකට ආවා. සාමාන්‍යයෙන් යුද්ධයකින් පස්සේ ඕනෑම රටක් කරන්නේ තමන්ගේ හමුදාව තවත් ශක්තිමත් කරන එක. හැබැයි කොස්ටාරිකාව කළේ ඒකෙ අනිත් පැත්ත.

1949 දී එරට රජය නිල වශයෙන් හමුදාව අහෝසි කළා. ඒක නිකම්ම නිකම් තීරණයක් නෙවෙයි, ඔවුන් ඒක රටේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවටම ඇතුළත් කළා. හමුදා බැරැක්ක වහලා දැම්මා, ආයුධ අයින් කළා. හමුදාවට වෙන් කරපු සල්ලි වෙනත් වැඩවලට යෙදෙව්වා.

කොස්ටාරිකාව ආරක්ෂාව ගැන විශ්වාසය තියන්නේ මේ දේවල් මත

• ශක්තිමත් පොලිස් බලකායක්

• ජාත්‍යන්තර නීතිය සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා

• ජාත්යන්තර මට්ටමේ මිත්‍රත්වයන්

• දේශපාලනික මධ්‍යස්ථභාවය

එහේ අමාත්‍යංශ පාලනය කරන ජෙනරාල්වරු නැහැ. හමුදා කුමන්ත්‍රණ නැහැ. ආරක්ෂක සංදර්ශනත් නැහැ. ඔවුන් හිතන්නේ ආරක්ෂාව කියන්නේ සිවිල් වගකීමක් මිසක් හමුදාමය දෙයක් නෙවෙයි කියලා.

හමුදාවට තිබුණ සල්ලිවලට මොකද වුණේ?

සොල්දාදුවන් සහ ආයුධ වෙනුවෙන් වියදම් කරපු සල්ලි ඔවුන් ආයෝජනය කළේ මේ ක්ෂේත්‍රවලටයි:

• අධ්‍යාපනය

• සෞඛ්‍ය සේවය

• පරිසර සංරක්ෂණය

• ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආයතන දියුණු කිරීමට

අද වෙනකොට කොස්ටාරිකාව කියන්නේ ඒ කලාපයේ වැඩිම සාක්ෂරතාවක් තියෙන, ස්ථාවර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් සහ හොඳම පරිසර ප්‍රතිපත්ති තියෙන රටක්.

මේ තීරණය සාර්ථක වුණාද?

අවුරුදු 75කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ කොස්ටාරිකාව:

• හමුදා පාලනයන්ගෙන් නිදහස්ව පවතිනවා.

• අසල්වැසි රටවල් එක්ක බලද්දී ඉතාම ස්ථාවරයි.

• ජාත්‍යන්තර සාමය වෙනුවෙන් හඬ නගන ගෞරවනීය රටක් බවට පත්වෙලා තියෙනවා.

ඇත්ත, ඔවුන්ට අභියෝග තිබුණා. හැබැයි ඒ කිසිම ප්‍රශ්නයක් විසඳන්න හමුදාවක් ඕන වුණේ නැහැ.

කොස්ටාරිකාව ගත්ත මේ තීරණය නිසා ඒ රට දුර්වල වුණේ නැහැ. ඔවුන් පෙන්නලා දුන්නේ "ශක්තිය" කියන දේට අලුත් අර්ථයක්. ඒක බය ගැන්වීමෙන් එන බලයක් නෙවෙයි, ආයුධවලින් ලැබෙන ආරක්ෂාවකුත් නෙවෙයි. ඒක අධ්‍යාපනය, විශ්වාසය සහ ශක්තිමත් ආයතන හරහා ගොඩනැගුණු ස්ථාවරත්වයක්.

බොහෝ රටවල් හිතන්නේ සාමය රැකගන්න නම් යුද්ධයට සූදානම් වෙන්න ඕන කියලා. හැබැයි කොස්ටාරිකාව විශ්වාස කළේ යුද්ධයට සූදානම් නොවී සිටීමෙන්ම සාමය රැකගත හැකි බවයි.

දශක ගණනාවකට පස්සෙත් ඔවුන් මුළු ලෝකයටම දෙන පණිවිඩය තමයි: සමහර වෙලාවට තියෙන හොඳම ආරක්ෂාව සාමය තෝරා ගැනීම කියලා.