දරුවන් 2,000ක් නාසි අපායෙන් බේරාගත් අසමසම වීරවරිය

දරුවන් 2,000ක් නාසි අපායෙන් බේරාගත් අසමසම වීරවරිය

හිතලා බලන්න, මැදියම් රෑ 3ට විතර ඔයාගේ දොරට කවුරුහරි මරණීය විදිහට තඩිබානවා. ඒ එන්නේ නාසි හමුදාවේ භයානක "ගෙස්ටාපෝ" (Gestapo) පොලිසිය කියලා දැනගත්තොත් ඔයාට මොනවා හිතෙයිද? 1943 ඔක්තෝබර් 20 වැනිදා පෝලන්තයේ වෝර්සෝ නගරයේ පදිංචි වෙලා හිටපු ඉරේනා සෙන්ඩ්ලර්ට (Irena Sendler) මුහුණ දෙන්න වුණේ අන්න ඒ වගේ තත්ත්වයකට. ඇය ඒ වෙලාවේ තමන්ගේ සමීපතම යෙහෙළියක් වුණු ජනිනා එක්ක හිනාවෙමින් ඉන්න අතරේ තමයි මේ මරණීය හඬ ඇහුණේ.

ඉරේනා වහාම ජනිනාගේ අතට දුන්නේ වීදුරු බෝතලයක්. ඒ බෝතලය ඇතුළේ තිබුණේ නිකම්ම කොළ කෑලි නෙවෙයි, නාසි අපායෙන් ඇය හොර රහසේ බේරගත්තු යුදෙව් දරුවන් 2,000කගේ ඇත්තම නම් සහ ඔවුන් ඉන්න තැන් ලියපු සිගරට් කොළ කෑලි.

ඉරේනා මේ වගේ භයානක වැඩකට අත ගැහුවේ එකපාරටම ආපු ආවේගයකට නෙවෙයි. ඇගේ තාත්තා දුප්පත් යුදෙව් රෝගීන්ට නොමිලේ බෙහෙත් කරපු කාරුණික දොස්තර කෙනෙක්. ඒ වගේම සරසවියේ ඉගෙන ගන්න කාලෙත් ඇය යුදෙව්වන්ට වෙන අසාධාරණකම්වලට විරුද්ධව ප්‍රසිද්ධියේ සටන් කරපු කෙනෙක්. ඉතින් හිට්ලර්ගේ හමුදාව පෝලන්තය අල්ලගෙන යුදෙව්වන්ව මරා දාන්න පටන් ගත්තම, සමාජ සේවිකාවක් විදිහට වැඩ කරපු ඉරේනා තීරණය කළා නිහඬව ඉන්න බැහැ කියලා.

යුදෙව්වන්ව කොටු කරලා තිබුණු "ගෙටෝ" (Ghetto) එකෙන් දරුවන්ව එළියට ගන්න ඇය පුදුම සහගත උපක්‍රම පාවිච්චි කළා. සමහර පුංචි බබාලව ආයුධ පෙට්ටි (Toolboxes) ඇතුළේ හංගලා එළියට ගත්තා. තවත් දරුවන්ව කිළුටු රෙදි ගොඩවල් අස්සේ, බඩු ප්‍රවාහනය කරන පෙට්ටි ඇතුළේ, එහෙමත් නැත්නම් මිනී පෙට්ටි ඇතුළේ පවා හංගගෙන අරන් ගියා.

ඒත් මේ හැම දේකටම වඩා අමාරුම වැඩේ වුණේ මරණය පේන මානයේ ඉන්න අම්මලා තාත්තලාගෙන් තමන්ගේ දරුවාව නන්නාඳුනන කෙනෙක් අතට දෙන්න කියලා අවසර ගන්න එකයි. "දරුවා බේරෙයි කියලා පොරොන්දු වෙන්න පුළුවන්ද?" කියලා අහන අම්මලාට ඉරේනාට දෙන්න තිබුණු එකම උත්තරය වුණේ "නැහැ, හැබැයි මම අතහැරියොත් දරුවා අනිවාර්යයෙන්ම මැරෙයි" කියන එක විතරයි.

ඉරේනා දැනගෙන හිටියා ජීවිත බේරනවා වගේම ඒ දරුවන්ගේ ඉතිහාසයත් බේරගන්න ඕනේ කියලා. ඒ නිසා තමයි හැම දරුවෙක්ගෙම ඇත්තම නම සහ ඔවුන්ට අලුතින් ලැබුණු ක්‍රිස්තියානි නම් සිගරට් කොළවල ලියලා වීදුරු බෝතල්වල දාලා මිදුලේ ඇපල් ගහක් යට වළලලා තිබුණේ. නාසි හමුදාව ඉරේනාව අල්ලගෙන ගිහින් ඇගේ කකුල් සහ අත් දෙකම කුඩු වෙන්න වද දුන්නත්, ඇය කිසිම රහසක් හෙළි කළේ නැහැ.

අවසානයේදී ඇයව මරා දාන්න නියම වුණත්, "සෙගෝටා" (Zegota) කියන රහසිගත සංවිධානය ජර්මන් නිලධාරියෙකුට විශාල මුදලක් අල්ලසක් විදිහට දීලා ඇයව හොරෙන්ම බේරගත්තා. එදා රෑ ඇය හැංගිලා ඉද්දී ලවුඩ්ස්පීකර්වලින් කියනවා ඇහුණා "ඉරේනා සෙන්ඩ්ලර්ව මරා දැම්මා" කියලා. මුළු ලෝකයටම ඇය මැරුණු කෙනෙක් වුණත්, ඉරේනා තමන්ගේ අනන්‍යතාවය හංගගෙන තවත් අවුරුදු ගණනාවක් සේවය කළා.

යුද්ධය ඉවර වෙලා අවුරුදු ගණනාවකට පස්සේ තමයි ලෝකය මේ වීරවරිය ගැන දැනගත්තේ. හැබැයි එයා හැමදාම කිව්වේ "මම වීරවරියක් නෙවෙයි, මට මීට වඩා දෙයක් කරන්න බැරි වුණ එක ගැන මට හැමදාම හිතේ වේදනාවක් තියෙනවා" කියලයි.

ඇත්තටම ඉරේනා සෙන්ඩ්ලර්ගේ මේ වීදුරු බෝතල්වල කතාව අපිට කියලා දෙන්නේ ලොකු පාඩමක්. ඒ තමයි මහා දරුණු පාලනයකට එරෙහිව වුණත්, එක් පුද්ගලයකුට පුළුවන් වුණා වීදුරු බෝතලයක් සහ සිගරට් කොළ කෑලි ටිකක් පාවිච්චි කරලා ලොකු වෙනසක් කරන්න. අද කාලේ අපේ වටේ වෙන අසාධාරණකම් දැක්කාම අපිත් නොදැක්කා වගේ ඉන්නවද, නැත්නම් ඉරේනා වගේ මොනවා හරි පුංචි දෙයක් හරි කරන්න හයියක් ගන්නවද කියන එක අපිට ඉතිරි වෙන ප්‍රශ්නයක්.