Power of Human Brain

කිසිදු යන්ත්‍රයකට අපව සැබවින්ම අනුකරණය කළ නොහැක්කේ ඇයි: මිනිස් පද්ධතියේ අසමසම බලය

දිනෙන් දින කෘතිම බුද්ධිය ලබන වේගවත් දියුණුව අපට දිනපතා අසන්නට ලැබෙනවා. සමහර විට අපට දින ගණනක් ගතවන ගණනය කිරීම්, රචනා කිරීම් සහ සමහර කලාත්මක ක්‍රියා පවා කෘත්‍රිම බුද්ධිය යොදා ගනිමින් ඉතාම වේගයෙන් සහ කාර්යක්ෂමව කර ගැනීමට අපිට දැන් හැකි වී තියෙනවා ඔබට දිනපතා අසන්නට ලැබෙන සෑම සිරස්තලයකින්ම කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) වේගයෙන් මිනිස් හැකියාවන්ට ළඟා වන බව ඔබ අසා ඇති, නමුත් යම් දිනෙකින් මිනිස් මොළයේ කාර්යක්ෂමතාව සහ සංකීර්ණත්වය කෘත්‍රිම බුද්ධියට ළඟාකර ගත හැකි වෙයිද? සැකසුම් බලය සංහෝසන්දනය කිරීමේදී, මිනිස් මොළය සැලකිය යුතු වාසියක් පවත්වා ගෙන යනවා, විශේෂයෙන් කාර්යක්ෂමතාව අතින්, Nvidia හි H100 වැනි නවීන GPU එකකට තත්පරයට මෙහෙයුම් ට්‍රිලියන 200 ක් පමණ සිදු කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, ඔබේ මොළය තත්පරයට ආසන්න වශයෙන් එක් ක්වොඩ්රිලියන සිනැප්ටික් මෙහෙයුම් (one quadrillion synaptic operations) සිදු කරයි, එය උසස් GPU එකකට වඩා පස් ගුණයක් වේගවත්ය.

මෙම අතිවිශාල වේගය ක්‍රියාත්මක වන්නේ වොට් 20 ක බලයකින් පමණි. නමුත්, ChatGPT වැනි විශාල AI දත්ත මධ්‍යස්ථානයක් මෙගාවොට් ගණනක් පරිභෝජනය කරයි. එය කුඩා නගරයකට බලය සැපයීමට තරම් ප්‍රමාණවත් බලයක්. එපමණක් නොව, ඔබේ මොළය 37° C උෂ්ණත්වයකදී, ලුණු වතුර, රුධිරය සහ අවුල් සහගත තත්ත්වයන් මධ්‍යයේ දෝෂයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක වන අතර කිසි විටෙකත් බිඳ වැටෙන්නේ නැත.

මිනිස් ස්නායු පද්ධතිය ඕනෑම කෘතිම නිර්මාණයකට වඩා අසීමිත ලෙස නම්‍යශීලී ජාලයකි. AI ජාල සාමාන්‍යයෙන් ස්ථිතික වේ. එක් වරක් පුහුණු කර නැවත පුහුණු කරන තුරු ස්ථාවරව පවතින ජාලයකි. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, ඔබේ ස්නායු ජාලය සෑම තත්පරයකම තමන්ම නැවත සකස් කරයි (rewires itself). ඔබේ ස්නායු සෛල බිලියන 86 න් සෑම එකක්ම තත්පරයට 10 වතාවක් දක්වා සම්බන්ධතා සාදමින් හා බිඳ දමමින්, සෑම දිනකම ක්වොඩ්‍රිලියනයකට ආසන්න ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම් සිදු කරයි.

මෙම ස්වයං-ප්‍රශස්තිකරණය විවේක ගන්නා විටෙක දී පවා අඛණ්ඩව සිදු වෙනවා. ඔබ නිදා ගන්නා විට, ඔබේ මොළය දුර්වල සම්බන්ධතා කපා දමා ප්‍රයෝජනවත් ඒවා ශක්තිමත් කරනවා, එමගින් ලෝකයේ වඩාත්ම දියුණු ස්වයං-ප්‍රශස්තිකරණ ඇල්ගොරිතමයක් ලෙස ඔබගේ මොළය ක්‍රියා කරනවා. AI වලට නැවත පුහුණුවීම් සහ නැවත පණගැන්වීම අවශ්‍ය වන අතර, මිනිසුන් හුදෙක් සිහින දැකීමෙන් අවදි වී වඩා බුද්ධිමත් වේ. විවේකයේදී පවා ඔබේ මොළය කිසි විටෙකත් සැබවින්ම විවේක ගන්නේ නැහැ.

GPU එකකට වේගයෙන් ගණනය කළ හැකි වුවද, මිනිස් මොළය යථාර්ථය සිදුවීමට පෙර අනාවැකි පළ කිරීමෙහිලා විශිෂ්ටත්වයක් දක්වයි. එය වසර බිලියන හතරක අත්හදා බැලීම් සහ දෝෂ මත ගොඩනගා ඇති, ජීවමාන, ස්වයං-නැවත-වැඩසටහන්කරණය වන සුපිරි පරිගණකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, යමෙකු පන්දුවක් අල්ලා ගන්නා ආකාරය නරඹන විට, ඔබේ මොළය ගමන් මාර්ගය, ප්‍රවේගය, වායු ප්‍රතිරෝධය, සහ ගුරුත්වාකර්ෂණය ඇතුළු විචල්‍ය 30 ක් ගණනය කරයි. මේ සියල්ල තත්පර භාගයකට අඩු කාලයකදී සකසා තත්පරයට මීටර් 120 (බොහෝ ෆයිබර් මාර්ගවලට වඩා වේගවත්) දක්වා වේගයකින් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය කරන ස්නායු පද්ධතිය, මිලියන ගණනක් සංවේදී ප්‍රතිග්‍රාහකවලින් දත්ත අර්ථකථනය කර ඒවා ලෝකයේ තනි අනාවැකි ආකෘතියකට විලයනය කරයි.

මෙම අනාවැකි හැකියාව චලනයන් මෙහෙයවයි. තනි මිනිස් පියවරක් යනු කිසිදු සුපිරි පරිගණකයක් සම්පූර්ණයෙන් විසඳා නොමැති ඇල්ගොරිතමයකි. ඔබ චලනය වීමට පෙර පවා, ඔබේ මොළය චලනය කොතැනටද, කොපමණ වේගයෙන්ද, සහ එය නැවැත්වූ විට දැනෙන්නේ කෙසේද යන්න අනුකරණය කරයි. වැටෙන කෝප්පයක් අල්ලා ගැනීම වැනි ක්ෂණික reflex ක්‍රියාවලියකට මිලි තත්පර 150 ක් පමණක් ගත වේ, එය හෘද ස්පන්දනයකට වඩා කෙටි කාලයකි.

චලනයෙහි කාර්යක්ෂමතා පරතරය විශ්මයජනකයි. Boston Dynamics සමාගම රොබෝවරුන්ට අසමාන බිමක ඇවිදීමට ඉගැන්වීම සඳහා දශක ගණනාවක් ගත කර ඇති අතර, කුඩා දරුවෙකු වැටීම් කිහිපයකින් පසු එම දේ ඉගෙන ගනී. ඔබ බෑවුමක ලිස්සා ගියහොත්, ඔබේ ශරීරය මිලි තත්පර 100 කට අඩු කාලයකදී තමන්ව නිවැරදි කර ගනී. ඔබ දුවන විට, ඔබේ කණ්ඩරාවන් (tendons) ගැටීමේ ශක්තියෙන් 93% ක් අවශෝෂණය කර ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරයි. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, Tesla Optimus වැනි humanoid රොබෝවක් ඇවිදීමට පමණක් වොට් 2,000 කට වඩා භාවිතා කරයි. කෝප්පයක් අල්ලා ගැනීමේ විශ්ලේෂණයම කිරීමට උත්සාහ කරන ස්වයංක්‍රීයව ධාවනය වන මෝටර් රථයකට (self-driving car) සංවේදක දුසිම් ගණනක්, බහු GPU සහ තත්පරයට රාමු දහස් ගණනක් විශ්ලේෂණය කිරීමට වොට් 2,000 කට වඩා වැඩි ශක්තියක් අවශ්‍ය වේ මෙය 100 ගුණයක කාර්යක්ෂමතා පරතරයකි.

ඔබේ මෝටර් බාහිකය (motor cortex) ගුරුත්වාකර්ෂණය, අවස්ථිති භාවය (inertia), ව්‍යවර්ථය (torque), සහ ගම්‍යතාව (momentum) සාධක කරමින්, තත්‍ය කාලීනව මාංශ පේශි සකස් කරමින්, ක්ෂුද්‍ර අනුකරණයන් මිලියන ගණනක් සිදු කරයි. ඔබ ඇවිදින විට, මාංශ පේශි 600 ක්, අස්ථි 206 ක්, සහ සන්ධි 360 ක් අඛණ්ඩව සම්බන්ධීකරණය වේ. සෑම පියවරක්ම සංවේදී නිවැරදි කිරීම් 200 ක් අවුලුවන අතර, ඔබේ පාද කෙළින් සිටීමට තත්පරයට ස්නායු ආවේග 1,000 ක් ජනනය කරයි. Boston Dynamics Atlas හයිඩ්‍රොලික් සන්ධි 28 ක් සහ පරිගණක තුනක් භාවිතා කරන අතර තවමත් පැකිලෙයි. ඊට වෙනස්ව, අවුරුදු තුනක දරුවෙකුට පහසුවෙන් දුවන්නට, පනින්නට සහ කැරකෙන්නට හැකිය.

මිනිස් සිරුරේ සංකීර්ණ සංවේදී ආදානය එහි උසස් බව තවදුරටත් පෙන්නුම් කරයි. දිය යටදී, ඔබේ ඇස්, පෙනහළු සහ අත් පා ස්වයංක්‍රීයව ඇදගෙන යාම සහ පීඩනය (drag and pressure) සඳහා නැවත ක්‍රමාංකනය කරයි. මෙය කිසිදු AI එකකට තත්‍ය කාලීනව කළ නොහැකි දෙයක්. ඔබේ ඇස් බොහෝ නවීන කැමරාවලට වඩා හොඳින් ක්‍රියා කරයි, වර්ණ මිලියන 10 ක් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමටත්, තත්පර 0.05 කින් දීප්තිය සකස් කිරීමටත්, තත්පරයට bits මිලියන 10 ක දත්ත යැවීමටත් හැකියාව ඇත.

AI camera බොහෝ විට දීප්තිය හෝ මීදුම සමඟ අරගල කරන අතර, ඔබේ ඇස් වලින් ඇති මිලියන 120 ක දඬු (rods) සහ මිලියන 6 ක කේතු (cones) සෛල ක්ෂණිකව අනුවර්තනය වේ. ඔබේ මොළයට සොනාර් නිරවද්‍යතාවයෙන් ඔබ්බට ස්වාභාවික රේඩාර් පද්ධතියක් ඇත, ශබ්දය ස්ථානගත කිරීම සඳහා ඔබේ කන් අතර මයික්‍රෝ තත්පර 10 ක කාල වෙනස්කම් හඳුනා ගනී.

මිනිස් ස්පර්ශය ද එලෙසම සියුම් ය. ඔබේ ඇඟිලි තුඩුවල අඟලකට ප්‍රතිග්‍රාහක 3,000 ක් අඩංගු වන අතර නැනෝමීටර 13ක් තරම් කුඩා ප්‍රදේශයක වෙනස්වීම් දැනිය හැකි අතර, රොබෝවරුන්ට යන්තම් තනි ග්‍රෑම් පීඩනයක් දැනිය හැකිය.

අවසාන වශයෙන්, ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය එහි උච්චතම අවස්ථාවෙහි ජීව විද්‍යාත්මක යන්ත්‍ර ඉගෙනීම (biological machine learning) නියෝජනය කරයි. වෛරසයක් ආක්‍රමණය කරන විට, ප්‍රතිශක්තිකරණ සෛල බිලියන ගණනක් ඔවුන්ගේ මතුපිට ප්‍රෝටීන විකෘති කරයි. වසර ගණනාවකට පසු එම රෝග කාරකයම නැවත පැමිණියහොත්, ඔබේ ශරීරය සරලවම ආරක්ෂාව සිහිපත් කරයි.

මිනිසා යනු තත්‍ය කාලීනව දෝෂ රහිතව ක්‍රියාත්මක වන වසර බිලියන 4 ක ඉංජිනේරු විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව සහ භෞතික විද්‍යාවයි. AI යනු ඊළඟ පරිණාමය ලෙස ප්‍රකාශ කිරීමට පෙර, කිසිදු යන්ත්‍රයකට සැබවින්ම අනුකරණය කළ නොහැකි අනාවැකි සහ පාලනයේ විශිෂ්ට කෘතියක් වන මිනිස් පද්ධතියේ විශ්මයජනක බලය අප තේරුම් ගත යුතුයි. මිනිස් සිරුර තුළ නිදා සිටියදී පවා ඉගෙන ගන්නා මනසක් සහ ඕනෑම කේතයකට වඩා වේගයෙන් අනුවර්තනය වන ශරීරයක් අන්තර්ගත වෙනවා. AI මිනිස් බුද්ධිය අභිබවා ගොස් ඇති බවට සිරස්තලයක් ඔබ ඉදිරියේ දිස්වන ඊළඟ වතාවේ, ඔබේ සම යට සිලිකන් වලට වඩා වේගවත්, ඕනෑම චිපයකට වඩා කාර්යක්ෂම සහ ඕනෑම ඇල්ගොරිතමයකට වඩා අසීමිත ලෙස අනුවර්තනය වන ජාලයක් පවතින බව මතක තබා ගන්න. AI හට ලෝකය අනුකරණය කළ හැකි නමුත්, සැබවින්ම එය ජීවත් කළ හැක්කේ ඔබට පමණි.